امروزه شرکت ها تنها از طریق برتری عملیاتی یا مالی نمی توانند در عرصه رقابت پیروز باشند و مشتریان را باخود همراه سازند.
در دنیای امروز چیزی بیش از اینها نیاز است تا شرکت را به مزیت رقابتی برساند. عصر حاضر زمانی است که مشتریان و افراد جامعه از شرکت ها و سازمان ها انتظار دارند که مسوولیت پذیر باشند و در فعالیت ها و عملیات خود نسل های آینده را نیز در نظر داشته باشند. اهمیت دادن سازمان ها به نسل های آینده در انجام فعالیت های خود و نیز مصرف منابع، گامی مثبت در جهت رسیدن به توسعه پایدار بوده و نشانگر تعهد سازمان به اقتصاد جهانی پایدار است. افراد جامعه همچنین از سازمان ها انتظار دارند که اثرات فعالیت های خود را بر جامعه در جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به طور شفاف بیان کنند. یکی از راه های بیان فعالیت ها و اثرات سازمان می تواند ارائه گزارش پایداری یک یا گزارش مسوولیت اجتماعی شرکت باشد. امروزه شرکت های مطرح در سطح جهانی هر ساله اینچنین گزارش هایی را ارائه می دهند که در آنها به بیان فعالیت ها و اثرات خود بر جامعه در راستای مسوولیت اجتماعی سازمانی می پردازند. یکی از استانداردهایی (راهنما) که به کمک سازمان ها به منظور تهیه گزارش پایداری آمده است، است که در ادامه با آنان آشنا می شویم.

گزارش پایداری چیست؟
گزارش پایداری (Sustainability Report)، گزارشی است که توسط یک شرکت یا سازمان در مورد تاثیرات اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی که فعالیت‏های روزانه‏اش ایجاد کرده‏اند، منتشر می‏شود. گزارش پایداری همچنین بیانگر ارزش‏ها و مدل حکمرانی سازمان بوده و ارتباط بین استراتژی‏های سازمان و تعهد آن به یک اقتصاد جهانی پایدار را نشان می‏دهد. تعداد روزافزونی از شرکت ها و سازمان ها خواهان این هستند که عملیات خود را پایدار کرده و در توسعه پایدار مشارکت داشته باشند. گزارش دهی پایداری می تواند به سازمان ها برای اندازه گیری و اطلاع رسانی عملکرد اقتصادی، زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی خود کمک کند. پایداری- قابلیت پایدار ماندن چیزی برای زمان طولانی یا بی نهایت- مبتنی بر عملکرد در این چهار حوزه کلیدی است. گزارش دهی نظام مند پایداری به سازمان ها برای اندازه گیری تاثیراتی که ایجاد می کنند یا تجربه می کنند، تنظیم اهداف و مدیریت تغییر کمک می کند. گزارش پایداری یک پلت فرم کلیدی برای اطلاع رسانی عملکرد و اثرات عملکردی چه مثبت و چه منفی است. برای تولید گزارش پایداری، سازمان ها یک چرخه گزارش دهی ایجاد می کنند (برنامه ای از گردآوری داده ها، اطلاع رسانی و پاسخ ها). به این معنی که عملکرد پایداری آنها به طور مستمر پایش می شود. داده ها می توانند به طور منظم برای تصمیم سازان ارشد سازمان به منظور شکل دهی استراتژی و خط مشی ها و بهبود عملکرد آن فراهم شوند.
از این رو، گزارش دهی پایداری یک منبع حیاتی برای مدیریت تغییر نسبت به یک اقتصاد جهانی پایدار است. منبعی که سودآوری بلندمدت را با رفتاراخلاقی، عدالت اجتماعی و مراقبت زیست محیطی ترکیب می کند.

هدف گزارش پایداری
گزارش‏دهی پایداری رویه اندازه‏گیری، اطلاع رسانی (افشاگری، Disclosure) و پاسخگویی به ذی نفعان داخلی و خارجی برای عملکرد سازمان در جهت اهداف توسعه پایدار است. گزارش‏دهی پایداری واژه گسترده‏ای است که با دیگر واژگان (مانند مسوولیت اجتماعی شرکت) مورد استفاده برای توصیف گزارش‏دهی در مورد اثرات اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی، مشابه در نظر گرفته می‏شود. یک گزارش پایداری باید ارائه‏ای متعادل و منطقی از عملکرد پایداری سازمان گزارش دهنده (شامل هم مسائل مثبت و هم مسائل منفی) فراهم کند.

اهداف کاربردی گزارش پایداری
گزارش‏های پایداری ممکن است برای اهداف زیر استفاده شوند:
• بهینه کاوی و ارزیابی عملکرد پایداری با توجه به قوانین، هنجارها، کدها، استانداردهای عملکرد و ابتکارات داوطلبانه.
• نمایش اینکه چطور یک سازمان بر ذی نفعان تاثیر می‏گذارد و تحت تاثیر انتظارات در حوزه توسعه پایدار قرار می‏گیرد.
• مقایسه عملکرد در یک سازمان و بین سازمان‏های مختلف در طول زمان.

مزایای گزارش دهی پایداری
یک چرخه گزارش دهی پایداری اثربخش باید برای تمام سازمان های گزارش دهنده مزیت ایجاد کند. مزایای داخلی برای شرکت ها و سازمان ها می تواند شامل موارد زیر باشد:
• افزایش درک ریسک ها و فرصت ها؛
• تاکید بر ارتباط بین عملکرد مالی و غیرمالی؛
• اعمال مدیریت بلندمدت استراتژی و سیاست و طرح های کسب وکار؛
• تسهیل فرآیندها، کاهش هزینه ها و بهبود کارآیی؛
• بهینه کاوی و ارزیابی عملکرد پایداری با توجه به قوانین، هنجارها، کدها، استانداردهای عملکرد و ابتکارات داوطلبانه؛
• مقایسه عملکرد به طور داخلی، بین سازمانی و بین بخش های مختلف صنعت. اما، مزایای بیرونی گزارش دهی پایداری عبارت است از:
• بهبود شهرت و وفاداری برند؛
• توانایی ذی نفعان برای درک ارزش حقیقی سازمان و دارایی های ملموس و غیر ملموس آن؛
• نشان دادن چگونگی تاثیرگذاری سازمان و تاثیرپذیری آن براساس انتظارات در مورد توسعه پایدار؛

GRI چیست؟
GRI یک سازمان پیشرو در زمینه پایداری است. GRI استفاده از گزارش‏دهی پایداری را به عنوان روشی برای سازمان‏ها به منظور پایدارتر شدن و مشارکت بیشتر در توسعه پایدار ترویج می کند. ماموریت GRI تبدیل کردن گزارش‏دهی پایداری به یک رویه استاندارد برای همه شرکت ها و سازمان‏ها است. چارچوب گزارش‏دهی GRI یک سیستم گزارش‏دهی است که شاخص‏ها و روش‏هایی برای اندازه‏گیری و گزارش‏دهی اثرات سازمان و عملکرد آن در حوزه های مرتبط ارائه می‏دهد. GRI درباره اقداماتی است که سازمان ها را قادر می سازند تا شیوه مدیریت تاثیرات خود را تغییر دهند. در حقیقت، GRI در مورد ترویج تغییر است.
نتایج یک نظرسنجی جدید از صاحب نظران و مدیران کسب وکارها نشان می دهد که طرح گزارش دهی جهانی (GRI) در میان سه چارچوب پایداری شناخته شده و پرکاربرد قرار دارد.دستورالعمل های GRI در این نظرسنجی در کنار CDP و شاخص پایداری داو جونز (DJSI) در میان سودمندترین چارچوب های گزارش دهی شناخته شد و ٥٠ درصد از پاسخ دهندگان، GRI را به عنوان معتبرترین و محبوب ترین استاندارد در میان شرکت ها و سازمان ها برگزیدند.در پاسخ به این سوال که این چارچوب ها تا چه حد برای کسب و کارها ارزش خلق می کنند، ٢٦ درصد گفتند GRI باعث ایجاد علاقه در مشتریان آنها شده یا بر انتخاب سازمان آنها به عنوان تامین کننده تاثیر مثبتی بر جا گذاشته است. یکی از اعضای پانل در پاسخ به این سوال که این چارچوب ها به توسعه برنامه های حاکمیت شرکتی چه کمکی می کند، گفت: «این چارچوب ها و ابتکارات در درون سازمان موجب افزایش آگاهی در زمینه جنبه ها و آثار زیست محیطی و همین طور ریسک ها، فرصت ها و نوآوری های مربوط به آن می شود. این چارچوب ها و طرح ها در رابطه با استراتژی های مدیریت و اقدامات قابل سنجش نیز موجب شفافیت می شوند و با هوشیاری بر حوزه هایی تمرکز دارند که آثاری مهم و معنادار بر جا گذاشته و درنهایت به خلق ارزش برای مشتریان و ذی نفعان ما منتهی می شوند.»

چارچوب گزارش‏دهی بر اساس GRI
GRI یک چارچوب گزارش‏دهی پایداری جامعی ایجاد می‏کند که به طور گسترده در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می‏گیرد تا شفافیت سازمانی بیشتری را ایجاد کند. این چارچوب که شامل راهنمای گزارش‏دهی پایداری (راهنما) است اصول و موارد افشاگری استانداردی ارائه می‏دهد که سازمان‏ها با کمک آنها می‏توانند اثرات و عملکرد اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی خود را گزارش کنند.

اصول گزارش دهی پایداری
گزارش دهی پایداری شرکت بر اصولی در راهنمای GRI پایه گذاری شده اند. اصول گزارش دهی برای دستیابی به شفافیت در گزارش دهی پایداری اساسی هستند و در نتیجه باید توسط تمامی سازمان ها در هنگام تهیه گزارش پایداری مورد استفاده قرار بگیرند. این اصول به دو گروه تقسیم می شوند: اصولی برای تعریف محتوای گزارش و اصولی برای تعریف کیفیت گزارش. اصول لازم برای تعریف محتوای گزارش مشخص می کنند که گزارش باید چه محتوایی را با در نظر گرفتن فعالیت ها، تاثیرات سازمان و انتظارات و علایق حقیقی ذی نفعانش پوشش دهد. این اصول عبارت است از:
• جامعیت ذی نفعان • زمینه پایداری • اهمیت • کامل بودن
اصول لازم برای تعریف کیفیت گزارش، مشخص می کنند که چه مواردی در گزارش دهی باید به منظور اطمینان از کیفیت اطلاعات گزارش و همچنین مناسب بودن آن برای ارائه رعایت شوند. کیفیت گزارش و اطلاعات آن از این جهت اهمیت دارد که ذی نفعان می توانند به وسیله آن ارزیابی مناسب و معقولی از عملکرد سازمان داشته و اقدامات مناسبی را اتخاذ می کنند. این اصول عبارت است از:
• تعادل • داشتن قابلیت مقایسه • دقت •
به موقع بودن • شفافیت • قابلیت اعتماد
موارد اطلاع رسانی (افشاگری) استاندارد
دو نوع مختلف از موارد اطلاع رسانی استاندارد وجود دارد: موارد اطلاع رسانی استاندارد عمومی و موارد اطلاع رسانی استاندارد ویژه.
موارد اطلاع رسانی استاندارد عمومی
• استراتژی و تحلیل • پروفایل سازمانی • جنبه ها و مرزهای با اهمیت شناسایی شده • مشارکت ذی نفع • پروفایل گزارش • حکمرانی •
اخلاقیات و درستی موارد اطلاع رسانی استاندارد ویژه
• موارد اطلاع رسانی در مورد رویکرد مدیریت • شاخص های اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی
نویسندگان: قاسم,ساسان/شکری علی آبادی,وحید نشریه: دنیای اقتصاد

کلیدواژه ها :

این خبر را به اشتراک بگذارید :